Gốm xứ không chỉ là vật dụng quen thuộc trong đời sống mà còn là biểu tượng văn hóa gắn liền với lịch sử hàng nghìn năm của nhiều nền văn minh. Nhờ sự kết hợp giữa chất liệu bền chắc, đường nét tinh xảo và nghệ thuật chế tác thủ công, các sản phẩm gốm xứ ngày càng được ưa chuộng trong trang trí nội thất, ẩm thực và quà tặng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ gốm xứ là gì, đặc trưng của từng dòng gốm, quy trình sản xuất, cũng như xu hướng gốm xứ nổi bật trong năm 2025 để dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp.

I. Giới thiệu về gốm xứ

Gốm xứ là một trong những chất liệu thủ công mỹ nghệ lâu đời và giàu giá trị nhất, xuất hiện trong đời sống từ hàng nghìn năm trước. Không chỉ mang giá trị sử dụng, gốm xứ còn thể hiện nét văn hóa, thẩm mỹ và bàn tay khéo léo của người nghệ nhân. Ngày nay, gốm xứ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong trang trí, nội thất, ẩm thực và quà tặng nhờ sự đa dạng về kiểu dáng, họa tiết và độ bền vượt trội.

1. Gốm xứ là gì?

Gốm xứ là sản phẩm được tạo ra từ đất sét, khoáng chất và nung ở nhiệt độ cao để đạt độ cứng, độ bền và màu men đặc trưng.
Gốm có độ xốp cao hơn, màu sắc trầm hơn; trong khi sứ có cấu trúc cứng, mỏng, độ sáng bóng và độ mịn cao hơn.
Tùy theo nguyên liệu, kỹ thuật tạo hình và nhiệt độ nung, mỗi sản phẩm sẽ mang đặc tính riêng.

2. Vai trò của gốm xứ trong đời sống hiện đại

Ứng dụng rộng rãi trong gia dụng: bát đĩa, ly tách, ấm chén.
Sử dụng trong trang trí nội thất: bình hoa, tượng gốm, vật decor.
Có giá trị nghệ thuật và sưu tầm: gốm cổ, đồ trưng bày.
Thể hiện văn hóa vùng miền qua men, họa tiết và phong cách chế tác.

3. Lý do gốm xứ được ưa chuộng

Độ bền cao, chịu nhiệt tốt, an toàn khi tiếp xúc thực phẩm.
Màu sắc và họa tiết phong phú, phù hợp nhiều phong cách nội thất.
Tính thủ công giúp mỗi sản phẩm trở thành một phiên bản độc đáo.
Bền vững và thân thiện môi trường, phù hợp xu hướng tiêu dùng xanh.

II. Lịch sử và nguồn gốc của gốm xứ

Gốm xứ sở hữu lịch sử lâu đời, gắn liền với sự phát triển của nhiều nền văn minh trên thế giới. Từ vật dụng sinh hoạt thô sơ, gốm xứ dần trở thành sản phẩm mang giá trị nghệ thuật, văn hóa và kinh tế. Mỗi quốc gia, mỗi thời kỳ đều để lại dấu ấn riêng trong kỹ thuật nung, tạo hình và phong cách họa tiết.

1. Gốm xứ trên thế giới

Nguồn gốc hình thành: Gốm xuất hiện từ thời tiền sử khi con người biết dùng đất sét tạo hình và nung bằng lửa. Sứ cao cấp được phát triển muộn hơn, nổi bật nhất tại Trung Hoa cổ đại.
Trung Hoa: Cái nôi của sứ thế giới với các dòng men ngọc, men xanh trắng, đồ sứ thời Đường – Tống – Minh. Ảnh hưởng mạnh đến khu vực Đông Á và thương mại toàn cầu.
Nhật Bản: Nổi tiếng với gốm Raku, Shino, Bizen – đơn giản, mộc mạc, mang triết lý wabi-sabi.
Ba Tư – Trung Đông: Gốm men rực rỡ, họa tiết hình học mang tính biểu tượng tôn giáo.
Châu Âu: Phát triển mạnh thời kỳ Phục Hưng với các trung tâm gốm như Delft (Hà Lan), Meissen (Đức).

2. Lịch sử gốm xứ Việt Nam

Thời kỳ cổ đại:
- Gốm Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun và Đông Sơn mang tính chất thô mộc nhưng thể hiện kỹ thuật tạo hình sớm.
Thời Lý – Trần – Lê:
- Được xem là giai đoạn rực rỡ nhất. Gốm men ngọc, men nâu, men trắng, hoa lam trở thành dấu ấn văn hóa.
- Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu gốm lớn trong khu vực.
Thời cận – hiện đại:
- Các làng nghề nổi tiếng như Bát Tràng, Chu Đậu, Phù Lãng, Biên Hòa phát triển mạnh.
- Kỹ thuật được cải tiến, kết hợp truyền thống – hiện đại, tạo nên nhiều dòng gốm nghệ thuật giá trị cao.

3. Dấu ấn văn hóa qua từng thời kỳ

Gốm xứ được xem là “ngôn ngữ văn hóa” thể hiện tín ngưỡng, đời sống và thẩm mỹ của người Việt.
Họa tiết rồng, phượng, hoa sen, lá đề… phản ánh tinh thần văn hóa từng triều đại.
Sự giao lưu thương mại giúp phong cách gốm Việt chịu ảnh hưởng nhưng vẫn giữ bản sắc riêng.

III. Đặc trưng và ưu điểm của gốm xứ

Gốm xứ được yêu thích không chỉ vì vẻ đẹp truyền thống mà còn nhờ những đặc tính vật liệu vượt trội. Với quy trình chế tác tỉ mỉ và kỹ thuật nung ở nhiệt độ cao, mỗi sản phẩm gốm xứ đều mang lại giá trị sử dụng bền lâu, thẩm mỹ tinh tế và độ an toàn cao trong đời sống hằng ngày.

1. Đặc điểm vật liệu của gốm xứ

Độ cứng và độ bền cao: Được nung từ 1.200–1.300°C, giúp sản phẩm chắc, bền, khó trầy xước.
Khả năng chống thấm tốt: Bề mặt men bịt kín lỗ khí, hạn chế thấm nước và mùi.
Chịu nhiệt và cách nhiệt ổn định: Thích hợp cho lò vi sóng, máy rửa chén, chịu lạnh – nóng tốt tùy dòng men.
Màu men bền vững: Không phai, không đổi màu theo thời gian nhờ quá trình nung ổn định.

2. Giá trị thẩm mỹ nổi bật

Màu sắc đa dạng: Từ men trắng, men lam truyền thống đến men tro, men rạn, men ngọc hiện đại.
Họa tiết phong phú:
- Vẽ tay thủ công, khắc nổi, khắc chìm, vẽ phác họa hoặc trang trí hiện đại.
- Mỗi sản phẩm có nét riêng, không trùng lặp.
Dễ phối với nhiều phong cách nội thất: Mộc mạc, tối giản, cổ điển, Indochine, Á Đông, rustic…
Tính nghệ thuật cao: Gốm xứ có thể là món decor, vật sưu tầm hoặc tác phẩm nghệ thuật.

3. Tính an toàn và thân thiện môi trường

Không chứa chì – không chứa chất độc hại (nếu sản phẩm từ thương hiệu uy tín, đạt tiêu chuẩn).
Dễ tái chế và thân thiện với môi trường: Là vật liệu tự nhiên, không gây ô nhiễm khi thải bỏ.
An toàn cho thực phẩm: Không ảnh hưởng đến mùi, vị thức ăn; không phản ứng với axit hoặc nhiệt (tùy loại men).
Độ bền dài lâu: Giảm nhu cầu thay thế thường xuyên, phù hợp xu hướng tiêu dùng bền vững.

IV. Phân loại gốm xứ

Gốm xứ rất đa dạng về hình dáng, công năng, chất liệu và phong cách trang trí. Việc phân loại giúp bạn dễ dàng nhận biết đặc điểm từng dòng, từ đó lựa chọn sản phẩm phù hợp mục đích sử dụng, thẩm mỹ và ngân sách.

1. Phân loại theo công năng

Gốm xứ gia dụng
- Bát, đĩa, ly tách, tô, cốc, ấm chén.
- Đạt chuẩn an toàn thực phẩm, bền, dễ vệ sinh.
Gốm trang trí – decor
- Bình hoa, tượng gốm, đèn gốm, tranh gốm.
- Được chế tác tỉ mỉ, có giá trị thẩm mỹ và nghệ thuật cao.
Gốm kiến trúc – xây dựng
- Gạch gốm, ngói gốm, phù điêu trang trí tường.
- Bền màu, chịu thời tiết tốt, mang nét truyền thống Á Đông.
Gốm phong thủy
- Lộc bình, tượng thần tài, tượng linh vật.
- Dùng để trưng bày, thu hút năng lượng may mắn theo văn hóa Á đông.

2. Phân loại theo men gốm

Men trắng: Trong, sáng, tinh khiết – thường dùng cho đồ sứ cao cấp.
Men lam (hoa lam): Màu xanh coban đặc trưng, phổ biến từ thời Lý – Trần – Lê.
Men rạn: Hoa văn nứt tự nhiên, mang vẻ cổ kính và độc đáo.
Men tro: Màu men ngẫu nhiên, tạo từ tro thực vật – rất được ưa chuộng trong gốm nghệ thuật.
Men ngọc (celadon): Màu xanh ngọc dịu, sang trọng, xuất hiện nhiều trong gốm cổ.
Men thảm – men màu hiện đại: Đa dạng sắc độ, phù hợp xu hướng decor.

3. Phân loại theo vùng sản xuất

Gốm Bát Tràng (Hà Nội)
- Nổi tiếng nhất Việt Nam; kỹ thuật men phong phú; mẫu mã đa dạng từ gia dụng đến nghệ thuật.
Gốm Chu Đậu (Hải Dương)
- Đậm bản sắc truyền thống; nổi tiếng với hoa văn lam tinh xảo.
Gốm Phù Lãng (Bắc Ninh)
- Tone màu nâu – vàng truyền thống; phong cách mộc mạc.
Gốm Biên Hòa (Đồng Nai)
- Mang phong cách Nam Bộ; nhiều mẫu decor – tượng nghệ thuật.
Các dòng gốm quốc tế nổi bật
- Nhật Bản: Raku, Bizen, Shino – mộc mạc, triết lý wabi-sabi.
- Hàn Quốc: Gốm celadon xanh ngọc nổi tiếng.
- Châu Âu: Men trắng, men xanh Delft, đồ sứ cổ điển.

V. Quy trình sản xuất gốm xứ

Quy trình làm gốm xứ là sự kết hợp giữa kỹ thuật thủ công truyền thống và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và tay nghề cao để tạo ra sản phẩm hoàn thiện, bền chắc và mang giá trị thẩm mỹ riêng.

1. Chuẩn bị đất và nguyên liệu

Chọn đất sét chất lượng: Đất phải mịn, dẻo, độ kết dính cao để tạo hình tốt.
Lọc và xử lý tạp chất: Loại bỏ đá, sạn, kim loại để đảm bảo sự đồng nhất.
Pha trộn nguyên liệu:
- Trộn đất sét với cao lanh, trường thạch, đá vôi theo tỉ lệ phù hợp.
- Điều chỉnh độ dẻo tùy theo dòng gốm hoặc mục đích sử dụng.

2. Tạo hình sản phẩm

Vuốt tay (handmade): Kỹ thuật truyền thống dùng tay và bàn xoay, tạo ra hình dáng tự nhiên và độc bản.
Chuốt bàn xoay: Nghệ nhân điều khiển bàn xoay để định hình sản phẩm đối xứng hoàn hảo.
Đúc khuôn:
- Dùng cho sản phẩm số lượng lớn, đảm bảo kích thước đồng đều.
- Phù hợp với đồ gia dụng hoặc decor lặp mẫu.
Tạo hoa văn trước nung: Khắc nổi, khắc chìm, chạm họa tiết trực tiếp lên đất.

3. Trang trí và phủ men

Vẽ tay thủ công: Mỗi nét vẽ đều mang dấu ấn riêng của nghệ nhân.
Phủ men:
- Nhúng men, phun men hoặc rót men tùy kỹ thuật.
- Men quyết định phần lớn màu sắc và độ bóng của sản phẩm.
Trang trí hiện đại: Sử dụng màu oxit, họa tiết in chuyển nhiệt (với một số dòng công nghiệp).

4. Nung sản phẩm

Nung lần một (nung bisque):
- Nhiệt độ 800–900°C để làm cứng phôi gốm, giúp phủ men dễ hơn.
Nung lần hai (nung men):
- Từ 1.200–1.300°C tùy loại gốm hoặc men.
- Quy trình nung quyết định độ bền, độ bóng, màu sắc và tính ổn định của sản phẩm.
Kiểm tra và hoàn thiện:
- Loại bỏ lỗi men, lỗi nứt.
- Mài đáy, lau sạch men thừa, đóng dấu thương hiệu.

VI. Top gốm xứ bán chạy nhất Made4Home 2025

1. Bình hoa gốm sứ Viora

- Bình hoa Viora là sản phẩm gốm sứ trang trí rất được ưa chuộng nhờ thiết kế sang trọng, đường cong mềm mại và men cao cấp.
- Sản phẩm phù hợp với nhiều không gian nội thất — phòng khách, bàn ăn, studio — tạo điểm nhấn tinh tế và hiện đại.

Chi tiết tại Bình hoa gốm sứ Viora

2. Bình gốm Fawzia

- Bình gốm Fawzia nổi bật với hình dáng hình cầu mềm mại và hoa văn rạn thanh lịch — mang phong cách nghệ thuật, rất phù hợp để trang trí không gian sống.
- Là lựa chọn phổ biến cho khách hàng tìm kiếm đồ decor độc đáo, có tính thẩm mỹ cao mà giá thành hợp lý.

Chi tiết tại Bình Gốm Fawzia

3. Bình gốm Pyron

Bình gốm Pyron được làm từ gốm sứ cao cấp với lớp men đặc trưng và hoa văn rạn mềm mại — thể hiện chất liệu và thẩm mỹ tinh tế.
Phù hợp cho không gian nội thất mang phong cách cổ điển, rustic hoặc hiện đại với điểm nhấn decor sang trọng.
Chi tiết tại Bình gốm Pyron

4. Chậu gốm mini Isabelle

- Chậu gốm mini Isabelle là sản phẩm gốm nhỏ gọn, tiện lợi — phù hợp để trồng cây nhỏ, cây để bàn, hoặc dùng làm decor cho bàn làm việc, kệ sách, cửa sổ…
- Được nung ở nhiệt độ cao, men bóng, bền, dễ vệ sinh — phù hợp cả không gian trong nhà lẫn ban công.

Chi tiết tại Chậu gốm mini Isabelle

5. Chén sứ cao cấp khắc tên

- Dòng đồ dùng gốm sứ gia dụng được nhiều khách hàng chọn mua — an toàn với thực phẩm, nung ở nhiệt độ cao, chất lượng sứ ổn định.
- Với tính năng khắc tên cá nhân hóa, chén sứ này phù hợp làm quà tặng hoặc sử dụng hàng ngày tại gia đình, tạo nét riêng cho không gian bếp – bàn ăn.

Chi tiết tại Chén sứ cao cấp khắc tên

VII. Kết luận

Gốm xứ là sự kết hợp hoàn hảo giữa giá trị truyền thống và tính thẩm mỹ hiện đại, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, nghệ thuật và trang trí nội thất. Sản phẩm gốm xứ không chỉ bền chắc, an toàn với thực phẩm, mà còn mang đến trải nghiệm thẩm mỹ tinh tế nhờ hoa văn, men và kỹ thuật chế tác đa dạng.

Việc lựa chọn gốm xứ chất lượng giúp không gian sống trở nên sang trọng, độc đáo và phản ánh gu thẩm mỹ riêng của gia chủ. Đồng thời, gốm xứ còn là lựa chọn bền vững, thân thiện với môi trường, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại.

Dù là sản phẩm gia dụng, đồ decor hay gốm nghệ thuật, đầu tư vào gốm xứ chính hãng và uy tín sẽ đảm bảo giá trị sử dụng lâu dài, đồng thời giữ gìn nét văn hóa và tinh hoa nghề gốm truyền thống Việt Nam.

Nếu bạn muốn tìm mua một loại bàn ghế hay nội thất, ngoại thất giá cả hợp lý, hãy nhấp vào website của chúng tôi dưới đây để xem thêm mẫu mã, nhận báo giá và đặt lịch tư vấn ngay hôm nay!

Review bởi: Ngọc Trâm